დაამშვიდეთ პირადი ინტერესები

რუსი დიპლომატის გრიგორი კარასინის განცხადებამ, რომ საქართველოში რუსული ენისა და კულტურის ცენტრი გაიხსნება, ქართველებში ისევ აზრთა სხვადასხვაობა და აღშფოთებაც კი, გამოიწვია. რატომ? რისი გვეშინია და რატომ გგვგონია, რომ მსგავსი ცენტრი, არ გვჭირდება? რატომ ვაყენებთ, პირველ ადგილზე პირად და არა, ქვეყნის ინტერესებს? კულტურა ხომ, მშვიდობიანი თანაცხოვრების საფუძველია.

კულტურა გვასწავლის ტოლერანტობას და ურთიერთგაგებას, რის გარეშეც კაცობრიობა ვერ იარსებებს. კულტურული ურთიერთობების შენარჩუნება, ნებისმიერ დროს აუცილებელია. რადგან დაძაბული პოლიტიკური ვითარება და ეკონომიკური პრობლემები ძირითადად, გაგების ნაკლებობის შედეგია. კულტურა ქმნის ადამიანებს შორის ნდობისა და სოლიდარობის გრძნობას, რაც ხალხს სიამოვნებას და ბედნიერებას ანიჭებს. ხელოვნება აძლიერებს ადამიანებს და აუმჯობესებს მათ ცხოვრებას.

კულტურული პროექტები, არა მხოლოდ ავითარებენ ადამიანების ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს, არამედ ხელს უწყობენ თაობების განვითარებაში, ვინც მომავალს დაინახავს არა საკუთარი თავის განადგურებაში, არამედ სრულიად განსხვავებულ ღირებულებებში. რადგან, მხოლოდ ცოდნა და განათლებაა, ყველაზე კარგი იარაღი, რომლითაც ნებისმიერი ომის და ბრძოლის მოგება შეიძლება. ასეთი ნაბიჯი გადადგეს, ქართველმა მწერლებმა, ილია ჭავჭავაძემ, აკაკი წერეთელმა და სხვებმა, როცა პეტერბურგში სასწავლებლად წავიდნენ, საკუთარი ქვეყნის გადასარჩენად და დასახმარებლად. სწორედ, რომ პეტერბურგიგან შემოიტანეს, ის ევროპული ღირებულებები, რომლებიც მე-18 საუკუნის ბოლოს და მე-19 საუკუნის დასაწყისში, საქართველოში დამკვიდრდა.

დღეს კი, როცა მთელი მსოფლიო პუშკინის ლექსებზე იზრდება, ქართველ ახალგაზრდებს, წარმოდგენაც არ აქვთ, პუშკინზე და მის შემოქმედებაზე. სირცხვილია, როცა პუშკინის ლექსზე „Я вас любил: любовь ещё, быть может...“ ამბობენ: „ეს რა ლექსია“. სირცხვილია, როცა მსოფლიოში აღიარებული, რუსული რომანსები და ბულატ ოკუჯავას, საქართველოზე დაწერილი სიმღერა „Виноградная косточка“, სასაცილოდ არ გყოფნის. 

სახელმწიფოებს შორის თანამშრომლობისთვის, კულტურული კავშირები და მათი შენარჩუნება ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც ეკონომიკა ან პოლიტიკა. სხვა ქვეყნის კულტურის, მისი ადათ-წესების, ტრადიციების ცოდნის გარეშე, შეუძლებელია იმ ქვეყანაში მცხოვრები ადამიანების მენტალიტეტის გაგება, რაც ნიშნავს რომ, სტაბილური ნდობის მქონე ურთიერთობებისთვის, შეუძლებელია ეფექტური, გრძელვადიანი ურთიერთობების დამყარება. ხშირად ხდება ისე, რომ სახელმწიფოთა შორის ურთიერთობებში, კულტურა ერთადერთ შესაძლებლობად რჩება, რომ კრიზისული პერიოდები გადაილახოს. კულტურა იქცევა ხოლმე ლოკომოტივად, რომ თანამშრომლობის სხვა სფეროებს შორის მუშაობა გაგრძელდეს. არანაკლებ მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ სხვა ხალხების კულტურა საინტერესოა და თითოეული ჩვენგანი უფრო მდიდარი ხდება, საშუალება გვეძლევა თავი დავაღწიოთ სტერეოტიპებს, უკეთ გავიგოთ და პატივი ვცეთ სხვა ხალხების ღირებულებებს.

სახელმწიფოთა ურთიერთობები, ისევე როგორც, ორი ადამიანის ურთიერთობა, უნდა დაფუძნდეს, მხოლოდ პატივისცემაზე, და არა ძალადობაზე. სანამ ჩვენ მთელ სიმართლეს არ ვიტყვით, ხალხის სულში ომი არ დასრულდება. აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია ვიყოთ გახსნილები და შესაძლებლობა მივცეთ, ყველაფერმა თავისი გზა იპოვოს. 

პირადი ინტერესები და ჩაკეტილობა, ისევ ომამდე მიგვიყვანს. სამწუხაროდ, ბევრი ქართველის პატრიოტიზმი, კაბინეტები და სოციალური ქსელებია. ომის დროს, ყველას გაახსენდება რომ, თურმე ყველამ თავის საქმე უნდა აკეთოს და იტყვიან, ჩემი საქმე დირექტორობაა, მუსიკოსობაა, მსახიობობაა, იურისტობაა და ა.შ. შევიკეტებით, თბილ ოთახებში და სოციალურ ქსელებში გმირობაზე პოსტვას დავიწყებთ. ომს კი, ისევ სხვისი შვილები, ქმრები და მამები შეეწირებიან. 18-19 წლის ბიჭებიც, რომლებმაც ელემნტარული გეოგრაფია არ იციან, რომ არ თქვან, - მათ ტერიტორიაზე გადავედი, მე რა ვიცოდი, რომ მათი ტერიტორია იყოო. არც იარაღის  დაჭერა იციან. ბიჭები, რომლებიც ვერ ასწრებენ გახდნენ, ვერც კაცები, ვერც მამები და ვერც მშობლები.

ბევრი წაგვიკითხავს და მოგვისმენია იმის შესახებ, თუ როგორ უბრუნებს კულტურა ხალხს მშვიდობიან ცხოვრებას. როგორ ეხმარება კულტურული პროექტები საზოგადოებას განტვირთვაში. რადგან, ყველაზე მძიმე კრიზებიც კი, მთავრდება. შემდეგ კი, კონფლიქტებისგან დაღლილი საზოგადოება, ახალი გამოწვევის წინაშე დგება - ნორმალური ცხოვრების პირობებს დაუბრუნდეს. ისტორიამ ბევრჯერ დაამტკიცა, რომ, კონფლიქტის შემდეგ, რაც უფრო მალე შესძლებენ ადამიანები, მეტ-ნაკლებად ნორმალური ცხოვრების პირობებს დაუბრუნდნენ, მით უფრო სწრაფად იკლებს მათ შორის, დაძაბულობა და წინააღმდეგობები. ჩვენს შემთხვევაში, რუსულ-ქართულ ურთიერთობებში, ძალიან დაგვიანდა, ნორმალური პირობების აღდგენა. ამიტომ, რუსული ენისა და კულტურის ცენტრი, საქართველოსთვის საჭირო და აუცილებელია. თუნდაც იმიტომ, რომ აფხაზებმა და ოსებმა, აღარ თქვან, ჩვენ ქართველებთან სალაპარაკოდ, თარჯიმანი გვჭირდება. თუნდაც იმიტომ, რომ გაურკვეველი საზღვრების გამო, ქართველები ცხინვალის იზოლატორში, რომ აღარ აღმოჩდნენ.

При чем здесь политика?

«Моя задача — вывезти раненых и больных детей, для того чтобы они получили квалифицированную бесплатную помощь, теплую одежду, еду и запас медикаментов. И мне все равно, как это будет сделано. 

Любой ценой, я подчеркиваю и везде говорила, и буду говорить об этом. Буду спасать любой ценой, с кем угодно буду договариваться, куда угодно вывезу, хоть в Китай! Лишь бы жил. Потому что я врач». 

Эти слова принадлежат известному благотворительнице и правозащитнику, для которой не было чужих бед, Елизавете Глинку, которую все знали, как Доктор Лиза. И при жизни Доктора, и после смерти было много споров о том, на чьей она стороне. А она была, всегда на стороне слабого. Но, чему она научила нас?

Доктор в последню очередь должен думать о том, кто прав. Для них одинаково должны быть дороги их пациенты. Они должны помочь тем, кому не поможет уже никто. Вне зависимости от вероисповедания, происхождения, социального статуса, пола и политических убеждений. В основе их решений не должны лежат политические, экономические или религиозные мотивы. Они не должны принимат чью-либо сторону в конфликтах, а также не принимать решение о работе в той или иной ситуации под давлением государства или участников конфликта. Потому что, у Гиппократа не были границ. 

Даже, я будучи журналистом, никогда не думала, рискую я себя или нет. Я принимала приглашение на мероприятия российских организаций, проходящих в любом городе России, если еще пригласят, не задумываясь поеду. Потому что хорошо понимаю, что это важно, для нашего мирного будущего.

Несколько лет назад, работая в одном проекте, мне пришлось встретиться с одним врачом. Во время грузино-абхазской войны, он был главным хирургом республики. С первого дня войны, до последнего дня, он был там. Он сделал, последние операции. Уделил меня четыре часа и за это время, не одно слова не сказал про виновную сторону. Сказал одно: «Легко указать пальцем на кого-то, трудно признать свои ошибки». 

А историй рассказывал много. Во время операции, одному абхазскому врачу сказали, что его дом сгорел. Он не поднимая головы и не обращая внимания, продолжил операцию. Спасал какого-то грузина. 

Работая все эти годы над конфликтами, я всегда вспоминала эту историю и мне очень жаль, что Гурам Гвасалия так ушел из этой жизны, что больше не смогу встретиться с ним. Но его слова и примеры всегда давали надежду. Так как, во время конфликтов врачи самые внимательные, спокойные, рассудительные и надежные. 

Многие годы, мы неоднократно говорили, что ключ мира лежит в России и, с этим письмом я обращаюсь к России за помощью и пониманием, надеясь, что президента Ассоциации артроскопии Грузии Важу Гаприндашвили, которого арестовали на два месяца и держат в Цхинвальском следственном изоляторе, скоро освободят.

Врачам и коллегам из Южной Осетии

Врач Важа Гаприндашвили находится в Цхинвальском следственном изоляторе. Он был задержан еще 9 ноября, предположительно, во время посещения им пациента близ неподконтрольной Грузии территории. Факт задержания гражданина Грузии подтверждает Служба безопасности Грузии. Как заявляют Цхинвали, Гаприндашвили задержан за незаконное пересечение границы. Против президента Ассоциации артроскопии Грузии, власти Южной Осетии возбудили уголовное дело. По их словам, он умышленно пересек линию границы. Это то, что мы знаем, более менее точно. 

Я как человек и журналист, никогда не поддерживала закон об оккупации. Более того, для меня абсолютно непонятно, как мы определяем границы. Не как, не могу забыть слова, одного раненого солдата. В 2008 году утром 8 августа, когда скорая помощь увезла его, он сказал: Я перешел на их территорию. Откуда мне знать, что эта их территория? И правда, как мы сможем определить, нашу и вашу территорию? Ведь, земли которые мы делим, никогда не принадлежали ни грузинам, ни осетинам. Они, были общие: Грузино-осетинские или, если хотите, осетино-грузинские. И даже, 7 августа 2008 года люди, грузины и осетины, на этих полях, работали вместе.

 Межэтнические конфликты - особенная проблема, которая волнует далеко не одно государство. К сожалению, эти конфликты повлекли за собой тяжелые последствия. Один из таких конфликтов - грузино-южноосетинский конфликт. 

Мы все хорошо понимаем что наш конфликт был создан искусственно, потому что, почти вся моя жизнь прошла, в Шида-Картли, вместе с осетинами и грузинами, и я не чувствовала, что между нами есть какие-то национальные проблемы. Это было настолько гармоничное общество, что невозможно поверить, что был хоть малейший повод, способный разжечь розню. Но, это случилось и все мы, жертвы политической игры. Жаль, что в свое время ничего не было сделано, чтобы конфликт не усугубился. Мы долго ждали, что ситуация разрядится. Но, к сожалению, в итоге получили много потерянных лет. 

Сегодня многолетняя история войны позволяет проанализировать конфликт и убедиться, что в его эскалации виновны обе стороны. Ни одна из них не воспрепятствовала негативным силам, которые хотели нарушить взаимопонимание. Да, нас никто не спрашивал ни о чем тогда, и не спрашивают сейчас. Но обычно, интриги приходят и уходят. И эти, мелкие политические интриги тоже должны были закончиться. 

Нас приучили выслушивать ложь. Приучили к тому, что мы должны жить в постоянном напряжении, страхе и терроре. Приучили к террористическим актам и спектаклям. Приучили к состоянию, которое не является ни войной, ни миром. Мы все меньше и меньше говорим о человеческих трагедиях и поисках мирных путей. 

Все эти годи хорошо показали, что самый лучший катализатор по урегулированию конфликта - это народная дипломатия и открытие границ. И мы, должны сделать все, чтобы в обществе зародился здоровый подход. Что мы все можем для этого сделать? Мы можем творить любовь и добро, которые должны заставить нас задуматься о каждом сделанном шаге. Любая война кончается миром. 

Именно мир — самое ценное, что у нас может быть. Ведь мир — это надёжность, это уверенность за здоровье и жизнь наших близких, это вера в завтрашний день. Я не хочу героизма и сильных лозунгов, которые всегда приводят к кровопролитию и смертям. Причем к смертям не тех, кто с амбициями. Платят всегда другие. Поскольку любая война – дело рук самого человека, разум должен победить. 

Во время войны, многое сделали грузинские врачи для осетинов, также, как осетинские врачи для грузинов. Поэтому, я очень надеюсь, на вашу помощь, что Важа Гаприндашвили вернется живым и невредимым.